Nhiều ý kiến ​​đề xuất sửa đổi Luật Di sản văn hóa

Khám phá
Rate this post

Chú trọng lợi ích hợp pháp của nhân dân

Giáo sư – tiến sĩ – kiến ​​trúc sư Hoàng Đạo Kính cho rằng, Luật Di sản văn hóa năm 2001 và Luật sửa đổi, bổ sung năm 2009 đều không đề cập đến khái niệm và thuật ngữ “di sản đô thị” hay “di sản”. kiến trúc nông thôn ”. “Thực tế, quỹ kiến ​​trúc đô thị và nông thôn luôn rơi vào tình trạng mâu thuẫn giữa yêu cầu bảo tồn và nhu cầu sử dụng, phát triển”, ông Hoàng Đạo Kính nói. Theo ông, khái niệm và thuật ngữ về di sản đô thị và di sản nông thôn cần được đưa vào Luật Di sản văn hóa sửa đổi. Công cụ quản lý để bảo tồn di sản đô thị và nông thôn là các kế hoạch chi tiết để tu bổ các khu di sản, bởi vì các quy định và quy chế cho các công trình, di tích và đường phố cần được bảo tồn. ở các mức độ khác nhau.

Di tích Quốc gia Chùa Dâu (huyện Thường Tín, Hà Nội) được trùng tu không phù hợp khiến dư luận phẫn nộ.  Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã vào cuộc kiểm tra, xử lý - ẢNH: TL
Di tích Quốc gia Chùa Dâu (huyện Thường Tín, Hà Nội) được trùng tu không phù hợp khiến dư luận phẫn nộ. Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã vào cuộc kiểm tra, xử lý – ảnh: TL

TS Lê Minh Lý – Phó Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam – quan tâm đến việc xác định di sản văn hóa phi vật thể từ quan niệm đến các biện pháp bảo vệ. Theo bà, trong Luật Di sản văn hóa 2001, khái niệm di sản văn hóa phi vật thể không nói gì về chủ thể, di sản có được thực hành hay không, không gian ra sao, kế thừa ra sao? Trong luật sửa đổi năm 2009, khái niệm này đã khắc phục được những hạn chế trên. Tuy nhiên, cần làm rõ nội hàm “giá trị lịch sử”, “đa dạng văn hóa”, “lưu truyền”, “tái tạo” và “phát triển bền vững”. “Đó là những nội dung gắn với các biện pháp và mục tiêu bảo vệ của Luật Di sản văn hóa và Công ước 2003. Những từ khóa quan trọng này sẽ là cơ sở để xây dựng các chính sách bảo vệ và phát huy giá trị di sản. tài sản ”, TS Lê Minh Lý nói.

Đại diện Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP. Đà Nẵng đặt vấn đề: Theo quy định, các di tích được xếp hạng trước năm 2001 phải lập lại hồ sơ khoanh nuôi, bảo vệ di tích. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể để các địa phương thực hiện. Thực tiễn cho thấy, một số di tích có diện tích, phạm vi rộng và có nhiều hộ dân sinh sống lâu đời trước khi di tích được xếp hạng.

Việc xây dựng các công trình trong khu vực bảo vệ di tích đã ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của người dân địa phương. Cụ thể, người dân không được phép xây dựng các công trình dân dụng phục vụ dân sinh, xây dựng cơi nới, sửa chữa phải thực hiện quy trình, thủ tục phức tạp, bắt buộc người dân phải xây dựng cơi nới nhà ở. Người dân phải hiểu biết về trình độ nhận thức pháp luật về di sản văn hóa và pháp luật về xây dựng. Sở Văn hóa và Thể thao TP Đà Nẵng đề xuất bổ sung luật, quy định chi tiết việc điều chỉnh quy hoạch, bảo vệ di tích, có cơ chế để các địa phương chủ động nghiên cứu chính sách cụ thể.

Theo TS Phạm Quốc Quân, cần quy định việc đăng ký cổ vật, di vật trong bảo tàng, sưu tập tư nhân là bắt buộc (ảnh minh họa).
Theo TS Phạm Quốc Quân, cần quy định việc đăng ký cổ vật, di vật trong bảo tàng, sưu tập tư nhân là bắt buộc (ảnh minh họa).

Sở cũng cho biết, hiện chưa có văn bản quy định chi tiết hướng dẫn việc tổ chức kiểm kê di tích. Luật nên “bổ sung quy định, trình tự, thủ tục xây dựng hồ sơ công trình, địa điểm để đưa vào danh mục kiểm kê là di tích lịch sử cấp thành phố”.

Bà Trần Thị Vân Anh – Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hà Nội – đề xuất: Pháp luật cần hoàn thiện các quy định liên quan đến bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa tại các khu vực di tích; di sản văn hóa phi vật thể; di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia; di sản tư liệu; Bảo tàng. Điều đó tạo điều kiện thuận lợi trong thực tiễn triển khai các nhiệm vụ bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa. Luật cũng cần hoàn thiện các quy định về phân cấp quản lý nhà nước về di sản văn hóa phù hợp với thực tiễn.

Theo sở này, cũng cần hoàn thiện các quy định về huy động nguồn lực để bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa. Cần có chính sách tăng cường đầu tư cho văn hóa từ ngân sách nhà nước, kết hợp với huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội. Cho phép các địa phương thành lập quỹ bảo tồn di sản và phát triển văn hóa, phát triển không gian sáng tạo, trung tâm thiết kế sáng tạo, sản phẩm văn hóa đa dạng, chất lượng cao. Luật cũng cần có những quy định khuyến khích người dân và doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Ngoài ra, “cần xác định rõ đối tượng và mức hỗ trợ đối với nghệ nhân đang hưởng lương hưu, đang làm công ăn lương ngân sách và người không hưởng lương”, bà nói.


Phát biểu tại Hội nghị góp ý kiến ​​nghị xây dựng Luật Di sản văn hóa diễn ra mới đây tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cường cho rằng, việc thể chế hóa kịp thời quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng về văn hóa nói chung. và di sản văn hóa nói riêng thành quy phạm pháp luật là cần thiết, trên cơ sở kế thừa, khắc phục và xây dựng chính sách mới phù hợp. . Qua đó, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường phân cấp, phát huy các nguồn lực xã hội.

Sau 20 năm ban hành Luật Di sản văn hóa và hơn 10 năm sửa đổi, bổ sung, các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa ngày càng đa dạng, hiệu quả, nâng cao đời sống tinh thần. và tư liệu cho cộng đồng nơi có di sản hoặc đang lưu giữ / thực hành di sản, góp phần thu hút du lịch, tạo thêm thế và lực cho sự phát triển kinh tế – xã hội của mỗi đơn vị, địa phương nói riêng và cả nước nói chung.

Tuy nhiên, trước những đòi hỏi cấp thiết từ thực tế, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về di sản văn hóa cũng dần bộc lộ một số hạn chế, bất cập. Cần tiếp tục sửa đổi, bổ sung Luật Di sản văn hóa cùng với các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành để theo kịp sự vận động, thay đổi của xã hội, điều chỉnh những vấn đề còn tồn tại. tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Truyện cổ

TS Phạm Quốc Quân – nguyên Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia – đề cập đến tình trạng “chảy máu” cổ vật hiện nay. Theo ông, nhiều hiện vật đã được cơ quan công an thu hồi, trả lại di tích cho địa phương. Nhưng tội phạm chưa bao giờ bị truy tố trước pháp luật.

Theo TS Phạm Quốc Quân, cần hết sức lưu ý, có thể lợi dụng các quy định của pháp luật dẫn đến tình trạng “chảy máu” đồ cổ. Cụ thể, luật quy định: “Di vật, cổ vật thuộc tài sản ngoài sở hữu toàn dân là tài sản của tổ chức chính trị – xã hội, được mua bán, trao đổi, tặng cho, để lại thừa kế trong cộng đồng. trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật ”. Thực tế ở Việt Nam, kể từ khi Luật Di sản văn hóa ra đời, việc thừa kế di vật, cổ vật ở trong nước cũng như ở nước ngoài chưa từng xảy ra. cho phép bán đấu giá cổ vật, những tưởng sẽ mở ra một thị trường công khai, minh bạch ở Việt Nam, tạo điều kiện để quản lý tốt hơn, nhưng đến nay, thị trường này ở nước ta vẫn chưa xuất hiện các quy định của pháp luật nên chuẩn mực và có thể đoán trước được các tình huống thực tế. .

Việc đăng ký di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia, đặc biệt là của các nhà sưu tập tư nhân và các bảo tàng ngoài công lập ở Việt Nam hiện đang diễn ra vô cùng chậm chạp. Việc buông lỏng quản lý là nguyên nhân dẫn đến tình trạng đào trộm cổ vật trái phép, trộm cắp cổ vật tại các cơ sở thờ tự, buôn lậu cổ vật… TS Phạm Quốc Quân đề xuất: “Việc đăng ký cổ vật, di vật trong các bảo tàng, sưu tập tư nhân nên bắt buộc chứ không nên chỉ khuyến khích đăng ký.

Tùng Hạ

Leave a Reply

Your email address will not be published.